Όταν ο «Στραβοουράς», ο διάσημος Ασπροπάρης, το πλέον απειλούμενο είδος πτηνού της Ελλάδας και ο πλέον απειλούμενος γύπας της Ευρώπης, δεν
εμφανίστηκε εφέτος την άνοιξη στον ουρανό των Μετεώρων, μόνο κακός οιωνός θα μπορούσε να θεωρηθεί από τους ανθρώπους της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας. Ο «Στραβοουράς» ήταν ένας από τους δύο αρσενικούς Ασπροπάρηδες που είχαν απομείνει στα Μετέωρα, το πάλαι ποτέ προπύργιο του συγκεκριμένου γύπα στην Ελλάδα – και ένα από τα ελάχιστα του είδους σε ολόκληρη τη χώρα (μόλις τρία ζευγάρια έχουν απομείνει σε τρεις περιοχές). 

Προς στιγμήν, φάνηκε ότι η πρακτική των δηλητηριασμένων δολωμάτων, που ενοχοποιείται για τη δραματική μείωση του πληθυσμού τους στην Ελλάδα, οδήγησε στον αφανισμό της αποικίας των Μετεώρων. Ωστόσο, μια νέα ελπίδα ξεπρόβαλε πάνω από τους εμβληματικούς βράχους της περιοχής.

Οι πρώτοι που εντόπισαν τον νέο «ένοικο» των Μετεώρων ήταν οι κτηνοτρόφοι της περιοχής της Βλαχάβας, μέλη του δικτύου ενάντια στα δηλητηριασμένα δολώματα που έχει δημιουργήσει η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία στην Καλαμπάκα και τα Τρίκαλα, οι οποίοι και ενημέρωσαν αμέσως την Ομάδα Πεδίου της Ορνιθολογικής. Ηταν αλήθεια. Μετά «σκανάρισμα» της περιοχής, διαπιστώθηκε ότι πράγματι στην περιοχή τριγυρίζει ένας νεαρός γύπας Ασπροπάρης, ηλικίας περίπου τριών ετών, ο οποίος, όπως πιθανολογούν οι ειδικοί, ψάχνει κάποια επικράτεια για να εγκατασταθεί και να αναπαραχθεί μόλις ενηλικιωθεί. Εχει εντοπιστεί, μάλιστα, πολλές φορές να επισκέπτεται την ταΐστρα που από το 2013 λειτουργεί στην περιοχή, εφοδιάζοντας με ασφαλή τροφή τον τοπικό πληθυσμό του Ασπροπάρη.


Το ηθικό όλων αναπτερώθηκε. Ολα δείχνουν ότι τα Μετέωρα, το αλλοτινό βασίλειο του Ασπροπάρη, εκεί όπου κάποτε φώλιαζαν περισσότερα από 50 ζευγάρια, εξακολουθούν να προσελκύουν τους απειλούμενους με εξαφάνιση γύπες. Σύμφωνα με την Ορνιθολογική Εταιρεία, η παρουσία νέων ατόμων νεαρής ηλικίας είναι πολύ σημαντική για την επιβίωση και την ανάκαμψη του πληθυσμού των Ασπροπάρηδων στα Μετέωρα αλλά και σε όλη την Ελλάδα.


Φυσικά, η επιβίωση του πληθυσμού εξαρτάται και από τη συνέχιση των δράσεων προστασίας που υλοποιεί το Πρόγραμμα LIFE «ΖΩΗ για τον Ασπροπάρη» (υλοποιείται από το 2017, από οργανώσεις και φορείς 14 χωρών στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, με στόχο τη διάσωση των τελευταίων ζευγαριών Ασπροπάρη στα Βαλκάνια και τη διασφάλιση ασφαλούς μεταναστευτικής διαδρομής για αυτά), όπως η δημιουργία δικτύων ανθρώπων της υπαίθρου και φορέων κατά των δηλητηριασμένων δολωμάτων, η εφαρμογή πιλοτικών εναλλακτικών μεθόδων για την ελαχιστοποίηση της «σύγκρουσης» της κτηνοτροφίας με τα μεγάλα σαρκοφάγα, η λειτουργία των Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με τη χρήση ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων, η δημιουργία και λειτουργία ταϊστρών, η παρακολούθηση των φωλιών Ασπροπάρη, η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση πολιτών και φορέων κ.ά. Ο Ασπροπάρης είναι ο μοναδικός γύπας της Ευρώπης που μεταναστεύει.
Κάθε χρόνο διανύει περισσότερα από 5.000 χλμ. για να φθάσει στις περιοχές αναπαραγωγής του στα Βαλκάνια. Τόσο κατά το μεταναστευτικό του ταξίδι όσο και στις περιοχές αναπαραγωγής και διαχείμασης έρχεται αντιμέτωπος με πολλές απειλές. Στην Ελλάδα, η σημαντικότερη απειλή για το είδος είναι η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ύπαιθρο. Η πρακτική δεν απειλεί μόνο την άγρια ζωή, αλλά και την οικόσιτη, µε τους σκύλους εργασίας να πληρώνουν τα μεγαλύτερο τίμημα. Οπως αναφέρουν οι ειδικοί, κάθε δηλητηριασμένο δόλωμα που τοποθετείται στην ύπαιθρο είναι ο αρχικός κρίκος μιας αλυσίδας θανάτου, το τελευταίο θύμα της οποίας παραμένει άγνωστο.

«Ευχόμαστε οι τελευταίοι Ασπροπάρηδες των Μετεώρων να παραμείνουν ασφαλείς και την επόμενη χρονιά να επιστρέψουν και πάλι κοντά μας από την Αφρική, φέρνοντας στην περιοχή την παλαιά της αίγλη, ώστε οι επόμενες γενιές να μπορούν να δουν τον Ασπροπάρη να πετά στον ουρανό των Μετεώρων.
Ο Τυροκόμ(π)ος ή Χελωνοφάης, όπως τοπικά ονομάζεται ο Ασπροπάρης, αποτελεί σύμβολο της περιοχής και είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την κτηνοτροφία και την τοπική παράδοση. Είναι στο χέρι όλων μας, λοιπόν, να μην αφήσουμε αυτό το εμβληματικό είδος –αναπόσπαστο μέρος της πολιτισμικής μας κληρονομιάς– να χαθεί στη λήθη. Ας επιδείξουμε όλοι μηδενική ανοχή στα δηλητηριασμένα δολώματα!».  

 
Top